زنان و زایمانکودکان

مراقبت از نوزاد نارس

به نوزادانی که قبل از هفته37 حاملگي متولد مي شوند نوزاد نارس گويند. نوزادان نارس نياز به مراقبت هاي خاص دارند و والدين شيرخوار نارس بايستي اطلاعات کافي از نحوه مراقبت از نوزاد خود را کسب کنند.

علل تولد نوزاد نارس
علل تولد نوزادان نارس اغلب معلوم نیست، ولی مواردی که در به دنیا آوردن نوزادان نارس موثر هستند عبارتند از :

  • مادران کم سن و زنان میانسال
  • مادران با وضعیت اقتصادی پایین (کم درآمد)
  •  مادران که مراقبت کافی در طول بارداری نداشته اند
  • بارداری چندقلویی
  • مادران که تغذیه مناسبی دردوران بارداری نداشته اند
  • مادران که در دوران بارداری به عفونت واژن، عفونت دستگاه ادراری و بیماری های مقاربتی مبتلا می شوند.

پیشگیری از تولد نوزاد نارس:
بهترین راه پیشگیری از تولد نوزاد نارس، مراقبت از مادر باردار و حفظ سلامت او می باشد، مادر باردار باید رژیم غذایی مناسب داشته باشد و از مصرف مواد مخدر و الکل و دخانیات خودداری کند.

مراقبت از نوزاد نارس:
برخی نوزادان نارس پس از تولد در بخش مراقبت های ویژه نوزادان (NICU) در بیمارستان بستری می شوند. هنگام ورود به بخش مراقبت های ویژه نوزادان والدين بايستي دست هاي خود را با مايع مخصوص به مدت دو دقيقه بشويند، و نيز مقررات بخش را رعايت کنند. با حضور مادر در بخش بايستي قسمتي از مراقبت نوزاد به عهده مادر باشد. مادر، نوزاد خود را در آغوش بگيرد و او را نوازش کند و با او صحبت کند.

کارهایی که برای مراقبت کافی از نوزاد نارس باید انجام داد شامل موارد زیر است:
گرم کردن: بسیاری از نوزادان نارس، فاقد چربی زیر پوست به مقدار کافی می باشند، در نتیجه نمی توانند گرما را در بدن خود نگه دارند. به همین دلیل در بخش مراقبت های ویژه نوزاد در داخل انکوباتور قرار می گیرند و گرما برایشان فراهم می شود و یا توسط نور لامپ گرم کننده ای که به سمت تخت نوزاد می تابد، گرمای بدنشان تامین می شود. پس از ترخیص درجه حرارت مناسب اتاق براي نوزاد نارس 25-28درجه سانتي گراد مي باشد. از قرار دادن نوزاد در کنار بخاري، رادياتور شوفاژ، جريان باد کولر و يا پنکه و يا تابش مستقيم آفتاب پرهيز شود. وقتی درجه حرارت بدن نوزاد، که با ترمومتر از زير بغل چک می شود بین 36 تا 5/36سانتي گراد باشد، بهترين راه پرهيز ازمشکلات گرما و سرماي بدن نوزاد مي باشد.
افزایش بیلی روبین خون: اکثر نوزادان پس از تولد، به دلیل تجمع بیلی روبین به زردی مبتلا می شوند. در صورت لزوم، نوزاد مبتلا به زردی را در دستگاه و زیر نور لامپ های خاصی قرار می دهند تا زردی برطرف شود.
آپنه یا مشکل نفس کشیدن: بسیاری از نوزادان نارس در تنفس خود دچار مشکل هستند، زیرا به دلیل زایمان زودرس، ریه ها و دستگاه تنفسی آنها فرصت رشد کافی پیدا نکرده اند. این نوزادان در بخش مراقبت های ویژه از نظر تنفس هم مورد بررسی و درمان قرار می گیرند.
نیازهای تغذیه ای: روش و نوع تغذیه در بخش مراقبت های ویژه بر اساس صلاحدید پزشک می باشد. در صورتی که نیاز به تغذیه با لوله بینی-معده باشد مادر با توجه به دستورالعمل بخش شیر خود را در ظرف مخصوص دوشیده و در اختیار پرستار بخش قرار داده و پس از شروع تغذیه از راه دهان، نوزادان نارس معمولا می توانند هم از شیر مادر و هم از شیر خشک تغذیه کنند، اما شیرمادر بیش تر
توصیه می شود، زیرا این نوزادان به دلیل نارس بودن، بیش تر در معرض ابتلا به انواع عفونت ها می باشند و شیر مادر به دلیل پروتئین های ویژه ای که دارد این امکان را به نوزاد می دهد تا از این عفونت ها محفوظ بماند و سریع تر رشد کند. پس از ترخیص تداوم تغذيه با شير مادر يا شير خشک مخصوص تغذیه نوزاد نارس، هر 2 تا 5/2ساعت لازم است. درصورت خواب بودن نوزاد بيشتر از 3 تا 4 ساعت احتمال کاهش قند خون وجود دارد لذا بهتر است تغذيه با شير قبل از رسيدن به اين حد با بيدار کردن شيرخوار از سر گرفته شود. گاهی این نوزادان با لوله معده مرخص می شوند که باید هر 72 ساعت این لوله توسط کادر پرستاری مرکز تعویض شود.
فشار خون: عوامل متعددی از جمله انواع عفونت ها سبب از دست دادن خون در نوزادان نارس می شود، در نتیجه فشار خون آن ها پایین می آید. ممکن است نوزادان نارس به تزریق خون و یا دریافت مایعات بیشتر نیاز داشته باشند.

پس از ترخیص از بیمارستان چه کار بکنیم؟
اولين معاينه نوزاد بايستي 24 تا 48 ساعت بعد از ترخيص صورت گيرد. مراجعات بعدي توسط پزشک تعیین می شود. در هر زماني بعد از ترخيص، اگر نوزاد بدحال شود (تب، شير نخوردن، مکيدن ضعيف، استفراغ هاي مکرر، بي حالي و يا تشنج و…) بايستي سريعا مراجعه به پزشک صورت گيرد. خيس بودن کهنه و وزن گيري روزانه20 تا30 گرم يا هفته اي 150 تا 200 گرم بهترين معيار براي وزن گيري است. این نوزادان پس از ترخیص اغلب نیاز به تکرار تست تیروئید در چند نوبت، شنوایی سنجی و معاینه چشم توسط فوق تخصص شبکیه دارند.

مدیریت

دکتر نیک پژوه متخصص طب پیشگیری و پزشکی اجتماعی

نوشته های مشابه

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا

اپلیکیشن پزشکی سلامت: دکتر نیک

برای نصب آسان در اندروید و آیفون کلیک کنید